In ons eerste blog kon u het persoonlijke verhaal lezen van een van onze klanten, de heer Mulder, die met veel geduld en vakmanschap de kast van zijn antieke Elliott pubklok in ere herstelde. Een prachtig resultaat, dat vroeg om een passend vervolg. Daarom doken we in ons tweede blog diep in de fascinerende historie van de beroemde klokkenmaker J.J. Elliott uit Londen.
Nu is het aan mij als klokkenmaker de taak om met precies evenveel liefde, aandacht en precisie het historische uurwerk weer in absolute topconditie te brengen. In dit verslag neem ik u stap voor stap mee door de reparatie van deze pubklok in onze werkplaats.
Achter de wijzerplaat: Het reparatieverslag van een F.W. Elliott pubklok
Stap 1: De eerste inspectie en voorreiniging
Mijn eerste globale inspectie laat direct zien dat het uurwerk hard aan de nodige aandacht toe is. De onderdelen zijn zwaar vervuild. Wanneer klokkenolie na tientallen jaren indroogt, verliest het zijn smerende werking. Sterker nog: de ingedroogde olie trekt stof en vuil aan. Hierdoor verandert het smeermiddel in een soort vloeibaar schuurpapier (een slijppasta) dat overmatige slijtage aan de raderen en tappen veroorzaakt.
Om de opgelopen schade goed te kunnen beoordelen, moet het uurwerk eerst grondig worden voorgereinigd. Ik haal het mechanisme volledig uit elkaar en plaats alle losse onderdelen in de ultrasoonreiniger. Terwijl het uurwerk wordt gereinigd, maak ik van de tijd gebruik om de wijzers op te knappen. Met een speciale lak breng ik deze terug naar een kleur die het origineel zo veel mogelijk benadert.
Stap 2: Het herstel van de snekketting
Nu het uurwerk schoon uit de ultrasoon komt worden de details èn de verborgen gebreken goed zichtbaar. Dit zie ik direct bij de snekketting. Een van de minuscule schakels blijkt incompleet te zijn. Om dit historisch correct op te lossen, gebruik ik een oude opwindveer van exact dezelfde dikte. Hieruit maak ik een nieuw kapje voor de incomplete schakel, werk het geheel fijn af en klink de schakel vervolgens stevig dicht.
Een preventieve controle van de rest van de ketting blijkt geen overbodige luxe: ik ontdek direct nog een tweede schakel die gevaarlijk loszit en herstel deze meteen.
Stap 3: Esthetische details en schroeven blauwen
Het oog wil ook wat, zeker bij een kwaliteitsuurwerk van F.W. Elliott. Tijdens de demontage stuit ik op een lelijke, beschadigde en ‘uitgekauwde’ schroef. Dat kan natuurlijk niet zo blijven. Ik vlak de schroefkop voorzichtig af en vijl de gleuf handmatig weer strak uit. Vervolgens wordt de schroef door verhitting opnieuw geblauwd. Dit geeft de schroef niet alleen zijn klassieke, diepblauwe beschermlaag terug, maar zorgt ook dat hij er weer fantastisch uitziet.
Stap 4: Tappen polijsten en onzichtbaar lageren
Nu is het tijd voor het herstel van de raderen en de platines (de basisplaten). Ik controleer elk rad nauwkeurig om te zien welke lagers en tappen revisie nodig hebben. De tappen – de uiteinden van de assen die in de lagers draaien – horen spiegelglad, vlak en hoogglans gepolijst te zijn om de wrijving tot een minimum te beperken.
Vervolgens maak ik waar nodig nieuwe lagers van het oorspronkelijke materiaal (hoogwaardig klokkenbrons). Ik werk alles secuur af met een rolzenker. Dankzij deze traditionele techniek vallen de uitgevoerde reparaties achteraf totaal niet op; het uurwerk behoudt zijn authentieke uitstraling. De basistransformatie is hiermee voltooid.
Stap 5: De finishing touch en het proeflopen
Wanneer alle technische herstelwerkzaamheden achter de rug zijn, volgt de definitieve reiniging. Alle onderdelen gaan nog eenmaal in de reinigingsmachine en worden daarna getrommeld. Dit intensieve proces zorgt voor een prachtige, glanzende en uiterst verzorgde afwerking van het metaal.
Ik ben zeer tevreden met het eindresultaat: de onderdelen glanzen als nieuw en de reparaties zijn nagenoeg onzichtbaar voor het oog. Het uurwerk wordt met de juiste, hoogwaardige oliën weer volledig in elkaar gezet en gecontroleerd op een perfecte werking. Nu mag deze schitterende pubklok een periode op de proefstand lopen in onze werkplaats, zodat we eventuele kinderziektes direct kunnen herkennen en verhelpen.
Een uniek stuk geschiedenis behouden
Het was een fantastisch project. De eigenaar, de heer Mulder, kan dit specialistische handwerk echt op waarde schatten. Dat, in combinatie met onze prettige samenwerking, maakte deze opdracht extra bijzonder. Bovendien vond ik het geweldig om dankzij deze klok nog dieper in de unieke achtergrond van de Britse Broadarrow en de firma Elliott te duiken. Dit unieke stukje militaire geschiedenis is weer volledig in ere hersteld en klaar om weer tientallen jaren trouw de tijd te tikken!
Loopt uw antieke klok niet meer soepel?
Dit reparatieverslag laat zien dat stilstand vaak het gevolg is van ingedroogde olie en verborgen slijtage. Heeft u zelf een antieke Engelse pubklok, een waardevol snek-uurwerk of een ander kostbaar familiestuk dat toe is aan een grondige onderhoudsbeurt? Wacht niet tot de raderen definitief beschadigen door achterstallig onderhoud.
In onze professionele werkplaats in Alkmaar repareren en onderhouden wij uurwerken voor onze klanten uit heel Noord-Holland en ver daarbuiten. Wij combineren ambachtelijk vakmanschap met modern gereedschap om uw klok weer in oorspronkelijke staat te herstellen.
Geef uw uurwerk de zorg die het verdient!
Neem vandaag nog contact met ons op of kom gezellig langs in de winkel voor een vrijblijvende prijsopgave. Wij zorgen ervoor dat uw klok weer met de juiste precisie loopt!
