Het opwinden van de klok
De meeste klokken hebben een looptijd van een week (een 8-daags uurwerk), maar sommige modellen lopen slechts één dag of juist langer dan een week. Het is belangrijk om de klok regelmatig op te winden, bij voorkeur wekelijks (of zo vaak als nodig) en dit op een vaste dag te doen. Op deze manier wordt het een routine en is de kans kleiner dat u het vergeet. Klokken kunnen zowel met de klok mee als tegen de klok in worden opgewonden, afhankelijk van het type klok.
Inhoudsopgave
Hoe moet je een klok opwinden?
Een klok met een veer dient u altijd volledig op te winden totdat u weerstand voelt, wat betekent dat u echt niet verder kunt draaien. Op een veer staat namelijk veel spanning en het vereist enige kracht om goed op te winden.
Bij een met veren aangedreven klok is het belangrijk om te voorkomen dat het opwinden plotseling stopt wanneer de veer volledig is opgewonden. Laat de sleutel tijdens het opwinden niet abrupt terugschieten, maar laat deze gecontroleerd teruglopen. Het is daarom verstandig om het aantal slagen van de sleutel te tellen en te onthouden, zodat u de veer veilig en volledig kunt opwinden.
Tot hoever moet je de veren van een klok opwinden?
Soms merken we dat mensen terughoudend zijn om de veer helemaal tot de weerstand door te draaien. Toch is het goed om de veer volledig op te winden voor de optimale werking van uw uurwerk. Dit is ook belangrijk voor de levensduur van de veer zelf. Bovendien hoeft u bij volledige veerspanning het uurwerk minder vaak op te winden. Wind altijd voorzichtig en gelijkmatig op. Leer hoeveel slagen nodig zijn om de klok volledig op te winden.
De veren van mijn klok zijn te strak opgewonden
Eigenlijk kunnen de veren van een goed onderhouden uurwerk niet te strak worden opgewonden. Wanneer het uurwerk echter vervuild is, kunnen de windingen van de veer aan elkaar blijven plakken (zie afbeelding hierboven), waardoor de veer niet goed kan ontspannen, wat leidt tot krachtverlies. Om de veren in de veertonnen te reinigen, moet het uurwerk volledig worden geopend. Zorg ervoor dat uw klok op tijd een grondige onderhoudsbeurt krijgt bij een betrouwbare klokkenmaker. Vergeet niet dat ook andere onderdelen mogelijk onderhoud nodig hebben. Even ter herinnering: weet u hoelang het is geleden dat het uurwerk van uw klok een degelijke onderhoudsbeurt heeft gehad?
De veren zijn te strak opgedraaid, is onderhoud nodig?
Soms horen we onze klanten zeggen dat de veren te strak zijn opgedraaid. Dit kan zo lijken, maar het is vaak tijd om het uurwerk te laten reinigen. Opdrogend smeermiddel (olie, vet en stof) kan gaan functioneren als een soort plakmiddel, waardoor de veren zich niet meer goed kunnen ontspannen. Zoals u in de onderstaande afbeeldingen kunt zien, zullen deze veren hun functie niet goed kunnen vervullen. Het is dus tijd voor onderhoud.
Kan ik mijn klok te ver opwinden?
Het is onmogelijk om een klok te ver op te winden. Sterker nog, wanneer een klok volledig is opgewonden, zal de opwindsleutel uiteindelijk stoppen met draaien. Maar let op: wind altijd voorzichtig en gelijkmatig op. Het is belangrijk om te leren hoeveel slagen nodig zijn om de klok volledig op te winden, want te enthousiast opwinden kan schade veroorzaken. De opwindsleutel kan plotseling terugschieten en hard tegen uw vingers slaan.
Kan je een klok te strak opwinden?
In principe is het niet mogelijk, maar in de praktijk blijkt soms dat een goed opgewonden klok toch niet werkt. Wanneer een klok goed is opgewonden, maar nog steeds stil blijft staan, duidt dit op andere problemen. Wind de klok op totdat u weerstand voelt, maar forceer het niet. Als de klok niet goed blijft lopen, is het verstandig om naar de klokkenmaker te gaan.
Ik kan de veer van mijn klok niet meer opwinden, is de veer gebroken?
Het is mogelijk dat de veer daadwerkelijk gebroken is, maar het kan ook zijn dat de palling defect is. In dat geval ratelt de palling niet meer wanneer de opwindsleutel draait. Het is raadzaam om zo snel mogelijk een klokkenmaker te bezoeken met uw klok.
De veer van mijn klok lijkt gesprongen, kan dat gerepareerd worden?
Een veer die onverwachts breekt, kan aanzienlijke schade aan het uurwerk toebrengen. Vaak betekent een gesprongen veer ook dat er andere problemen zijn ontstaan, zoals kromme tanden of kromme assen. Het jarenlang opwinden kan ertoe leiden dat het zogenaamde oogje van de veer uitscheurt, vooral wanneer de veer te veel verouderd is. Ook overmatige vervuiling kan leiden tot breuk. Wij kunnen veren die nog voldoende spanning op de winding hebben repareren, maar nieuwe veren zijn te bestellen.
Een vervuild uurwerk opwinden
Het feit dat een klok loopt, garandeert niet dat alles technisch in orde is. Een klok kan jarenlang probleemloos functioneren, waardoor onderhoud naar de achtergrond verschuift. Slijtage ontstaat echter geleidelijk: een klok waarvan de veren gaan haperen geeft een belangrijk waarschuwingssignaal. Ga dus op tijd naar de klokkenmaker en niet als de schade al vergevorderd is.
De noodzaak van geregeld onderhoud voor uw klok
U begrijpt nu wel dat geregeld onderhoud voor uw klok van belang is. Mocht u meer informatie willen over de fases die uw klok doorloopt in onze werkplaats, klik dan hier. Heeft u interesse in klok onderhoud en reparatie, lees dan meer op deze pagina.