Een klok op tijd zetten
Een klok op tijd zetten (de tijd aanpassen)
Een klok op tijd zetten moet gebeuren als op de wijzerplaat niet meer de juiste tijd wordt weergeven (bijvoorbeeld: het is 14:00 uur, maar de klok wijst 13:00 uur aan). We dienen de tijd die de wijzers aangeven aan te passen aan de werkelijke tijd.
Er zijn verschillende redenen waardoor de klok niet meer op tijd loopt of zelfs stilvalt:
- Overgang seizoen: bij het ingaan van zomer- of wintertijd.
- Opwinden: de klok is stilgevallen omdat deze niet tijdig is opgewonden.
- Optrekken: de gewichten van de klok zijn niet tijdig opgetrokken.
- Scheeftikken: als een klok niet recht hangt of staat gaat de klok ‘scheef tikken’, waardoor de slinger uit balans raakt en stopt.
- Achterstallig onderhoud: het uurwerk is te vuil geworden, waardoor oude olie en stof te veel weerstand gaan veroorzaken, de klok steeds trager gaat lopen en tenslotte stilvalt.
- Mechanische slijtage: onderdelen van de klok kunnen beschadigd of versleten zijn, wat kan leiden tot stilstand.
- Gaffel: het metalen stripje waaraan de slinger hangt beweegt zich misschien niet vrij in het vorkje waarin het zich bevindt.
- Veerbreuk: als een veer is gesprongen kan de klok stilvallen.
- Blokkade: wanneer de slinger de kast of achterwand raakt bij het lopen, stopt deze na verloop van tijd met slingeren. Ook kan het zijn dat de wijzers elkaar raken, waardoor de klok gaat stilstaan. Soms raken de wijzers het glas, wat tot problemen kan leiden.
- Stoten: bij een grote slinger, zoals bij een comtoiseklok, kan men per ongeluk tegen de slinger lopen waardoor de klok stilvalt.
- Tocht: een zuchtje wind door een open raam of deur kan soms ervoor zorgen dat de slinger uit balans raakt en tot stilstand komt.
- Schoonmaak: tijdens het afstoffen van de klok kan men de slinger raken.
Voor u de klok op tijd gaat zetten is het belangrijk om te weten dat er in grote lijnen twee soorten slagwerken bestaan.
Bekijk eerst welke type klok u heeft:
- Klokken met een zaagslagwerk (meestal te vinden in moderne klokken). Hoe weet u of uw klok een zaagslagwerk heeft? Meestal vind je een zaagslagwerk in klokken die na 1960 zijn vervaardigd, zoals Warmink tafelklokken, Zaanse klokken, staartklokjes en Sallander klokken. Kortom, vaak de moderne klokken. Dit type uurwerk dankt zijn naam aan de zaag, het onderdeel met de kartels zoals u op de foto kunt zien.
- Klokken met een sluitschijf (meestal aanwezig in antieke uurwerken). Hoe weet u of uw klok een klok met sluitschijf heeft? Dit is meestal het geval bij oudere klokken, meestal van vóór 1940, zoals antieke Franse pendules. Dit type klok dankt zijn naam aan de getande schijf aan de achterzijde van het uurwerk zoals u op de foto kunt zien.
Is uw klok van slag en wilt u deze weer op slag brengen, lees dan ons duidelijke blog.
Let op: ‘op tijd zetten’ heeft betrekking op de wijzers van de klok, terwijl ‘van slag zijn’ verwijst naar de onbalans tussen de tijd die de klok aangeeft en het geluid dat deze produceert.
Een klok met zaagslagwerk op tijd zetten
De klok met een zaagslagwerk op tijd te zetten: dit is vrij eenvoudig, omdat een klok met een zaagslagwerk in principe niet ‘van slag’ kan raken, waardoor u deze direct kunt gelijkzetten.
Instructie: draai de minuutwijzer (grote wijzer) steeds door tot de juiste tijd wordt aangegeven, zonder de klok elk heel of half uur te laten slaan. Als u echter de 12 uur passeert, moeten alle 12 slagen gehoord worden. Zodra alle 12 uren zijn geslagen, kunt u verder gaan. Stel dat het half 3 is, draai de grote wijzer gewoon door tot half 3, zonder te pauzeren. Zorg ervoor dat u de kleine wijzer of de wijzerplaat zelf niet aanraakt. Als het uurwerk blokkeert, draai dan de grote wijzer niet verder om schade aan onderdelen te voorkomen. In dat geval heeft u hulp nodig van een klokkenmaker, kom dan naar onze winkel.
Bekijk onze video voor meer visuele uitleg, zodat u kunt zien hoe het in zijn werk gaan om een klok met zaagslagwerk op tijd te zetten.
Een klok met sluitschijf op tijd zetten
De klok met een sluitschijf op tijd zetten:
Instructie: draai de minuutwijzer (grote wijzer) steeds door tot de juiste tijd wordt aangegeven en laat hierbij de klok elk half of heel uur uitslaan. Als u de 12 uur passeert, moeten ook alle 12 slagen gehoord worden. Zodra alle 12 uren zijn geslagen, kunt u verder gaan. Stel dat het half 3 is, draai de grote wijzer door tot half 3, met slaan op elk half en heel uur. Zorg ervoor dat u de kleine wijzer of de wijzerplaat zelf niet aanraakt.
Bekijk onze video voor meer visuele uitleg, zodat u kunt zien hoe het in zijn werk gaan.
Als u niet zeker weet welk type klok u heeft: Kies dan voor de instructies van een klok met sluitschijf op tijd zetten.
Bekijk onze video voor meer visuele uitleg, zodat u kunt zien hoe het in zijn werk gaan om een klok met sluitschijf op tijd te zetten.
Als u op zoek bent naar informatie om uw slingerklok te kunnen afstellen, kijk dan op deze pagina.
